Hampi virupaksha temple

హంపీ క్షేత్రం..

శిలలు ద్రవించి ఏడ్చినవి జీర్ణములయినవి తుంగభద్ర లోపల గుడిగోపురంబులు సభాస్తలులయినవి కొండముచ్చుగుంపులకు చరిత్రలో మునిగిపోయినది ఆంద్ర వసుంధరాధిపోజ్జ్వల విజయప్రతాపరభసంబొక స్వప్న కథా విశేషమై హంపీ క్షేత్రం చిన్న పద్య కావ్యం . అందులో బండలు కూడా గుండెలు బాదుకునే పద్యమిది . కొడాలి వేంకట సుబ్బారావు రచయిత . విశ్వనాథ అంతటివారి పొగడ్తలకు పాత్రమైనా , చిన్న వయసుకే దేహయాత్ర చాలించినవాడు కొడాలి . వృత్తి రీత్యా అధ్యాపకుడు . చరిత్ర అంటే ప్రేమ , తన్మయత్వం . కవిత – చరిత కలగలిస్తే తెలుగులో హంపీ మీద సాధికార కావ్యం అయ్యింది . ఈ రోజుల్లో పద్యం అంటరానిదై , పలకడం చేతకాక పలకలేనిదై మూలన పడి మూలుగుతోంది కానీ – హంపీ కావ్యంలో పద్యాలు తెలుగు జిగికి , బిగికి , నుడికారానికి , ఒక వెలుగు వెలిగిన పద్య వైభవానికి ప్రతీకలు . రాళ్లు , గుట్టలు , శిథిల గోపురాలే కదా ఏముంది హంపీలో అని అనుకునే నిట్టూర్పురాయుళ్లకు , చరితమరిచిన భవితకు ఈ కావ్యం సమాధానం .

అయిదు శతాబ్దాల చరిత్ర . భరత ఖండం పొంగి పరవశించిన ఒక విజయనగర రాజ్య సంపద్ విభవానికి ఈ రాళ్లు , గుడి గోపురాలే మిగిలి వెలిగిన ఆనవాళ్లు . సాహిత్యం , సంగీతం , సంస్కృతి , యుద్ధ విద్యలు , మంత్రాంగం , రతనాలు వీధుల్లో రాశులు పోసి అమ్మి తులతూగిన సంపదలు , పాలు , మీగడలు , నేతులు తాగి కడుపునింపుకున్న తృప్తులు , క్షణ క్షణం చూసిన కళ్ళకు అసూయ పుట్టేలా బతికిన బతుకులకు ఆ రాళ్లే నకళ్లు . అలాంటి హంపీ గుడి గోపురాలు , చరిత్ర తుంగలో కలిసిపోతోందని కొడాలి కన్నీరుపెట్టుకున్నాడు . అంతటి చరిత్రకు ఇంతటి దీనస్థితి వచ్చిందా ? అని రాళ్లే కరిగి ఏడుస్తున్నాయట . యక్ష , కిన్నెర , కింపురుష , గంధర్వులే దిగడానికి తడబడిన ఆ గోపురాలు ఇప్పుడు కోతులు , పక్షులకు ఆవాసమయ్యాయట .చివరకు అంత రాజ్య సంపద ఇప్పుడు ఒక చెదరిన కలగా అయ్యిందట.

ఆ బండల మాటున ఏ గుండెలు దాగెనో ?
ఆ గుట్టల కింద ఏ చరిత్ర ఏడుస్తోందో ?
ఆ రాళ్ల స్తంభాలు ఎన్ని విజయగీతాలు వినిపించలేక విలపిస్తున్నాయో ?

శుభోదయం
-పమిడికాల్వ మధుసూదన్

Leave a Reply